In gesprek met Albert Vliegenthart

 

Albert VliegenthartAlbert Vliegenthart is ecoloog en werkt al 11 jaar bij de Vlinderstichting. In dit interview vertelt Albert over zijn passie, zijn werk voor de Vlinderstichting en het belang van het Deltaplan. 

 

Waarom vindt de Vlinderstichting biodiversiteitsherstel zo belangrijk?
‘’Omdat wij vinden dat vlinders en libellen thuishoren in onze omgeving. Iedereen zou van vlinders moeten kunnen genieten; van hun schoonheid, hun kwetsbaarheid en hun kleuren. We zijn in 100 jaar al 84% van onze vlinders kwijtgeraakt. Er moet nu echt actie komen om deze achteruitgang weer om te zetten naar een toename.

Vlinders doen iets met mensen, met iedereen. Vlinders zijn een symbool: ze staan voor o.a. kwaliteit, kwetsbaarheid en transformatie. Dit is voor iedereen anders: de een denkt bij vlinders aan het hiernamaals of kwetsbaarheid, de ander denkt aan schoonheid of transformatie. We hebben niet voor niets ‘vlinders in onze buik’. Als je buiten bent en je ziet een vlinder, dan wordt je blij, het houdt je blik vast. Maar vlinders zijn vooral goede indicatoren. In zijn vier levensstadia is de vlinder steeds op een andere manier afhankelijk van zijn omgeving. Dat kan snel verkeerd gaan, het maakt de vlinder kwetsbaar. Als het ergens in de omgeving niet goed gaat, zie je het aan de vlinder. Als insect reageert de vlinder heel snel op verandering.‘’

 

Wat is de belangrijkste bijdrage die de Vlinderstichting levert aan het Deltaplan?
‘’Wij zetten ons in voor herstel van biodiversiteit. Dat is belangrijk voor mensen, maar ook voor onze soortgroepen. De leefomgeving is belangrijk, die geeft de kwaliteit van leven aan en draagt bij aan onze gezondheid en veiligheid, maar we zijn dit een beetje uit het oog verloren. Vaak gaat het om het ‘meekoppelen’ van biodiversiteit: het integreren van biodiversiteit in alles wat een organisatie doet. We merken dat mensen soms niet goed weten wat de term biodiversiteit inhoudt. Men denkt aan de verschillende soorten, maar het gaat ook om interactie tussen soorten, bijvoorbeeld tussen de plant en de vlinder. De een kan niet zonder de ander. Maar ook de genetische variatie binnen een soort blijft soms onderbelicht.

We willen mensen en organisaties laten inzien dat biodiversiteit niet alleen mooi is, maar ook bijzonder functioneel. Biodiversiteit kan zorgen voor extra veiligheid langs de weg, verkoeling tijdens warme zomerdagen, stress wegnemen bij werknemers en bijdragen aan het verlagen van de CO2-footprint. Door biodiversiteit te borgen in alle fasen van processen, wordt niet alleen het eindresultaat duurzamer, maar blijven de kosten om in biodiversiteit te investeren ook gering. In het Deltaplan komen de integraliteit en functionaliteit van biodiversiteit samen: dat gaat niet zonder een gebiedsgerichte aanpak. Vanuit onze expertise en ervaring op het gebied van ecologie en biodiversiteit dragen wij bij aan het Deltaplan.’’

 

Welk praktijkvoorbeeld vind je goed passen in de filosofie van het Deltaplan?
‘’In het kader van de Green Deal Infranatuur zijn we bezig met een project op de Veluwe waar de functionaliteit van biodiversiteit duidelijk is te zien. In samenwerking met de Veiligheidscoördinatie Veluwe gaan wij naast snel- en spoorwegen mantelzoomvegetatie aanleggen. Dit is een bosrand die laag begint (kruiden, kleine plantjes) en steeds hoger oploopt (struikgewas). Deze mantelzoomvegetatie werkt sterk brandremmend én bevordert de plaatselijke biodiversiteit. In het geval van een calamiteit de schade worden beperkt. Zo wordt biodiversiteit vanuit veiligheid benaderd en levert het ook een verdienmodel op. Daar hebben organisaties als Prorail en Rijkswaterstaat wél een sterk belang bij. Daarom is omdenken zo belangrijk: sluit aan bij het frame van de organisatie, koppel biodiversiteit mee, implementeer het in de bedrijfsvoering. Omdenken krijgt impact: we gaan kilometers grond naast snel- en spoorwegen omvormen naar mantelzoomvegetatie. Dit is denken vanuit de geest van het Deltaplan: samenwerking op gebiedsniveau, aandacht voor het verdienmodel en samen nieuwe kennis opdoen.’’

 

Met wie hoop je vanuit de Vlinderstichting (meer) te kunnen samenwerken aan biodiversiteitsherstel?
‘’De Vlinderstichting vindt samenwerking zeer belangrijk, dat doen we op veel manieren en met veel partijen. We werken samen met bijvoorbeeld landbouworganisaties, bedrijven, industrie en overheid op de vlakken waar we het verschil kunnen maken. We willen impact realiseren met ons werk. Educatie is hier een belangrijk onderdeel van. We willen de beleving van vlinders dicht bij de mensen brengen, anders krijg je geen draagvlak. Hierbij willen we niet belerend zijn, maar biodiversiteit tastbaar maken voor de mensen. We hebben hoge ambities nodig, maar ook maatschappelijk draagvlak. Dit zie ik door samenwerking tussen de verschillende partners van het Deltaplan heel mooi samenkomen, en als Vlinderstichting delen we graag onze ervaringen en voorbeelden op dit gebied.’’