Handreiking 'Basiskwaliteit natuur in de bebouwde omgeving met de Omgevingswet' nu openbaar

De handreiking Basiskwaliteit natuur in de bebouwde omgeving met de Omgevingswet is nu beschikbaar. Deze handreiking laat zien hoe gemeenten met behulp van de instrumenten uit de Omgevingswet invulling kunnen geven aan basiskwaliteit natuur (BKN) in het omgevingsplan. Daarbij worden praktische handvatten geboden, waaronder een stappenplan, praktijkvoorbeelden, tips en voorbeeldplanregels die al door gemeenten zijn toegepast.

Basiskwaliteit natuur (BKN) staat voor de minimale condities die nodig zijn om algemene planten- en diersoorten algemeen te laten blijven of te laten terugkeren. Daarmee draagt BKN bij aan het behoud en herstel van biodiversiteit buiten natuurgebieden. Tegelijkertijd versterkt het belangrijke ecosysteemdiensten zoals verkoeling, waterberging en recreatieve waarde. Zo vormt BKN een belangrijke basis voor een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving voor mens, dier en plant.

De handreiking is een initiatief van FORURBANNATURE, AT Osborne B.V. en NEST Natuurinclusief en komt voort uit een traject dat in 2024 startte met een enquête onder gemeenten. Daaruit bleek een duidelijke behoefte aan praktische ondersteuning bij de juridische borging van natuur in de bebouwde omgeving. Vervolgens is dit samen met gemeenten, experts en een meeleesgroep verder uitgewerkt in een Community of Practice met verdiepende digitale bijeenkomsten.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting en het beheer van de openbare ruimte, waaronder de zorg voor natuur. Deze opgave raakt aan andere grote ruimtelijke vraagstukken zoals klimaatadaptatie, waterbeheer, gezondheid en leefbaarheid. De Omgevingswet biedt instrumenten om deze opgaven integraal te benaderen. De handreiking ondersteunt gemeenten bij het benutten van deze mogelijkheden en het kiezen van een aanpak die past bij hun lokale situatie. Daarnaast helpt het document om het gesprek te structureren tussen ecologen, beleidsmedewerkers, beheerders en juristen over het versterken van basiskwaliteit natuur in de bebouwde omgeving.

De handreiking is door de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur naar de Tweede Kamer gestuurd als bijlage bij een brief over de betekenis van basiskwaliteit natuur en de relatie met natuurinclusief ontwikkelen en de Ontwerp-Nota Ruimte.

Bekijk de handreiking