Aanvalsplan Landschap in actie: groenblauwe netwerken in ontwikkeling (2/5)

1. Oost-Groningen: Houtsingels en struweelhagen versterken landschap en biodiversiteit 

Met het project Gruinblauwe raand, van Dollard tot an Troapel, uitgevoerd door Agrarische Natuurvereniging Oost Groningen (ANOG) onder leiding van Bram Willems, wordt gewerkt aan de vergroening van het Groningse buitengebied. Het project richt zich op de aanleg van houtsingels, struweelhagen, solitaire bomen en boomweides, die bijdragen aan zowel biodiversiteit als cultuurhistorisch landschap.

Door grote belangstelling van deelnemers is het aantal bosplantsoen verhoogd, waardoor oorspronkelijk begrote aantallen van 20.000 stuks ruim worden overschreden. Ook struweelhagen en -randen nemen een belangrijke plaats in, met een rijkere soortenmix en gelaagde struikstructuur die jaarrond voedsel en dekking biedt voor vogels, insecten en kleine zoogdieren.

Het project kent wel vertragingen: het uitvoeren van alle beplantingsplannen vóór april 2026 bleek niet haalbaar door lopende vergunningen en erfherinrichtingen bij deelnemers. Daarnaast is de aanleg van poelen beperkt, omdat meerdere deelnemers afzagen na toelichting op minimale dimensionering.

De aanleg vindt plaats met een mix van eigen werk, begeleiding door bureau Stek en Streek, en de deelnemers zelf. Plantmateriaal wordt bij voorkeur autochtoon en biologisch ingekocht, verspreid via centrale plantdagen. Financiële bijdragen aan deelnemers volgen de normbedragen uit de subsidieregeling, met verdere specificatie in de eindrapportage.

ANOG benadrukt dat ondanks de kleine wijzigingen in verdeling en vorm, de kwaliteit van de landschapselementen en de bijdrage aan biodiversiteit onverminderd geborgd blijft. De komende periode staat in het teken van verdere uitvoering. 

2. Landschapselementen Texel en Hollands Noorden versterken biodiversiteit 

Op Texel en in de Kop van Noord-Holland bloeit het landschap letterlijk en figuurlijk op. ANLV De Lieuw Texel en ANV Hollands Noorden werken samen om groene en blauwe elementen in het landschap aan te leggen, zoals natuurvriendelijke oevers, hagen, poelen en fruitbomen. 

Op Texel is in het najaar van 2025 al 1,2 kilometer natuurvriendelijke oever aangelegd, met maar liefst 2400 m³ grond die een nieuwe plek kreeg. Voor het najaar van 2026 staat nog minstens 400 meter extra oever op de planning Het werk gebeurt altijd na het broedseizoen, zodat vogels en andere dieren ongestoord blijven.

Ook in Hollands Noorden is het resultaat duidelijk zichtbaar. Hoogstamfruitbomen, hagen, struweelhagen en natuurvriendelijke oevers brengen biodiversiteit terug in het landschap. Alle planten zijn van autochtone herkomst, waardoor ze perfect passen bij de omgeving. Sommige onderdelen, zoals een poel, een bloemenblok en een deel van de hagen, zijn door het terugtrekken van een deelnemer tijdelijk uitgesteld. Kleine aanpassingen door andere deelnemers zorgen voor lichte verschillen met het oorspronkelijke plan, maar het werk gaat onverminderd door. Voor 2026 staat opnieuw een mix van oevers, poelen, hagen en fruitbomen klaar om aangelegd te worden.

Kwaliteit en duurzaamheid staan centraal. Op Texel zorgen ervaren aannemers voor een vakkundige aanleg van de oevers, terwijl in Hollands Noorden een hovenier zorgde voor de aanplant van alle hagen, bomen en riet. Zo ontstaan elementen die niet alleen mooi zijn om te zien, maar ook bijdragen aan een robuust en biodivers landschap. Dankzij de inzet van De Lieuw en ANV Hollands Noorden ontstaat een gebied waar natuur en landbouw hand in hand gaan, en waar biodiversiteit volop kan bloeien. 

Groene verbindingen in Overijssel krijgen vorm 

In Overijssel ontstaan steeds meer groene en blauwe verbindingen in het landschap. Houtwallen en houtsingels zijn aangelegd en zijn langer in lengte dan oorspronkelijk gepland, net als struweelhaaggen. Deze elementen verbinden bestaande natuurgebieden en bieden leefruimte voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Solitaire bomen en hoogstamfruitbomen vullen het beeld aan en zorgen voor extra structuur en biodiversiteit.

Op sommige plekken liggen knip- en scheerheggen en solitaire knotbomen iets lager in lengte dan gepland, maar dit wordt gecompenseerd door een grotere focus op struweelhaaggen. Deze zijn ecologisch vaak waardevoller omdat zij meer structuurvariatie bieden, langer bloeien en meer voedsel‑ en schuilmogelijkheden creëren voor insecten, vogels en kleine zoogdieren. Ook bosjes, griendjes en hakhoutbosjes versterken de variatie en dragen bij aan een gevarieerd landschap dat niet alleen natuur, maar ook waterbeheer en bodemgezondheid ondersteunt.

Blauwe elementen, zoals poelen en natuurvriendelijke oevers, zijn aangelegd en vormen belangrijk leefgebied voor amfibieën en waterplanten. Kruidenrijke akkerranden en botanische weides vergroten de voedselvoorziening voor bijen en andere bestuivers.

Het resultaat is een samenhangend netwerk van groenblauwe elementen dat bijdraagt aan biodiversiteit, landschapservaring en ecologische veerkracht. Elk nieuw element versterkt de verbindingen in het landschap en maakt Overijssel groener, rijker en beter verbonden voor mens en natuur.

Terugblik op afgeronde projecten

Wil je meer lezen over de resultaten van de eerste 9 projecten die inmiddels afgerond zijn? Lees dan de volgende artikelen:

Aanvalsplan Landschap in actie: van ambitie naar uitvoering in het landschap 1/3

Aanvalsplan Landschap in actie: van ambitie naar uitvoering in het landschap 2/3

Aanvalsplan Landschap in actie: van ambitie naar uitvoering in het landschap 3/3