Overslaan naar hoofdinhoud
zoeken
zoeken

Terugblik partnerdag Deltaplan Biodiversiteitsherstel | 2 juli 2026

Op donderdag 2 juli vond de Partner- en Supporterdag van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel plaats. De bijeenkomst bracht meer dan honderd partners en supporters van het Deltaplan samen om elkaar te ontmoeten, inspiratie op te doen, terug te blikken op de resultaten van de afgelopen jaren en vooruit te kijken naar wat nodig is om biodiversiteitsherstel in Nederland verder te versnellen. 

 

Terugblikken op hoe het allemaal begon 

Dagvoorzitter Ronald Hiel, directeur van het programmabureau van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, opende de dag met een terugblik op bijna zeven jaar Deltaplan. Volgens hem was dit het juiste moment om stil te staan bij de verwachtingen waarmee het initiatief ooit begon, de resultaten die sindsdien zijn geboekt en de uitdagingen die nog voor ons liggen.

Voorzitter Louise Vet nam de aanwezigen vervolgens mee naar de oorsprong van het Deltaplan. Zij schetste hoe ecologen jarenlang moesten toezien hoe biodiversiteit bleef afnemen. Het werd steeds duidelijker dat natuurherstel geen opgave is die ecologen alleen kunnen oplossen. 

Daarvoor is namelijk de inzet nodig van de hele samenleving: van boeren en bedrijven tot kennisinstellingen, overheden en partijen uit de financiële sector. Vanuit die overtuiging ontstond in 2017 de Intentieverklaring van Driebergen, waarin een breed gezelschap van organisaties zich uitsprak voor herstel van biodiversiteit. In de jaren daarna volgden intensieve gesprekken over een gezamenlijk toekomstbeeld voor 2030 en de voorwaarden om deze te realiseren. Daarbij werden vijf cruciale succesfactoren benoemd: draagvlak, verdienmodellen, wet- en regelgeving, kennis en innovatie, en gebiedsgerichte samenwerking. Op 22 mei 2019 werd de Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel officieel opgericht. Het uitgangspunt was vanaf het begin helder: niet eindeloos plannen maken en onderzoek doen, maar vooral in actie komen. Het credo werd dan ook: doen, leren, beter doen.  

 

Van ambitie naar actie: mijlpalen en kansen van het Deltaplan 

Volgens Ronald heeft het Deltaplan in de afgelopen jaren veel in beweging gezet. Biodiversiteit staat inmiddels bij veel organisaties op de agenda en wordt niet langer gezien als een onderwerp voor een kleine groep specialisten. Daarbij spelen de zogeheten commitments van partners een belangrijke rol. Door organisaties concreet te laten vastleggen hoe zij bijdragen aan biodiversiteitsherstel, worden ambities omgezet in acties. Niet iedereen hoeft het over alles eens te zijn; belangrijker is dat iedere partij vanuit haar eigen rol kan bijdragen aan de gezamenlijke opgave.

Tegelijkertijd zijn er nog belangrijke uitdagingen. Verdienmodellen voor biodiversiteit zijn volop in ontwikkeling. Hoewel het werken met kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) steeds breder wordt toegepast, worden agrariërs daar in de praktijk nog niet altijd voor beloond. Ook blijft het ontsluiten van kennis een belangrijke taak. Volgens hem moet daarbij steeds de vraag centraal staan of kennis goed genoeg is om in de praktijk toe te passen. Als dat zo is, moet niet nog jarenlang aanvullend onderzoek worden gedaan, maar vooral worden gekeken hoe je ecologische kennis handen en voeten geeft in de praktijk.

Voor de toekomst ziet hij vooral kansen om de maatschappelijke beweging verder op te schalen. Steeds meer partijen zijn intrinsiek gemotiveerd om een bijdrage te leveren aan biodiversiteitsherstel. Het is dan aan het Deltaplan om hen concrete input en tools te geven om deze goede voornemens waar te kunnen maken in de praktijk. Daarbij liggen volgens hem grote kansen op thema’s als BKN, groenblauwe dooraderingen biodivers groen in tuinen en openbare ruimten. Alleen door steeds meer partijen te verbinden, kan de beweging verder groeien en kan biodiversiteitsherstel een vanzelfsprekend onderdeel worden van de inrichting en het beheer van Nederland. Zoals Ronald vertelde: “Ik ben zelf een van de weinige niet-ecologen binnen het Deltaplan, maar ik heb inmiddels veel geleerd. Ik erger me nu iedere keer kapot als ik bij het zoveelste inspiratieloze stadspark kom waar slechts twee soorten bomen staan. Daar valt echt heel veel winst te behalen.”

 

Panelgesprek met partners van het eerste uur 

Hierna ging een panel van iniatiefnemers die vanaf het begin betrokken waren bij het Deltaplan onder leiding van Ronald Hiel met elkaar in gesprek over hoe zijn kijken naar wat er de afgelopen jaren is bereikt en waar de belangrijkste kansen voor de toekomst liggen. Het panel bestond uit Koos Biesmeijer (Naturalis), Nastasja Oerlemans (WNF) en Alex Datema (Rabobank, destijds BoerenNatuur).  

 

Verwachtingen vooraf 

Natasja benadrukte dat ze er voor de tijd van het Deltplan bij het WNF nooit zo bij stilstonden dat  het zo belangrijk was om perspectief te creëren voor anderen om aan de slag te gaan met biodiversiteitsherstel. Datema herinnert zich ook de vele intense discussies die ze hadden over het creëren van perspectief: “Dat is ook het mooie van het Deltaplan. Je hoeft het niet over alles met elkaar een te zijn, en iedereen kan op zijn eigen manier een bijdrage leveren”. Biesmeijer denkt dat het Deltaplan onderzoekers ook anders naar biodiversiteit laat kijken. “Ecologen doen graag onderzoek op exotische locaties. Vanuit het Deltaplan krijgen we vaak vragen over de natuur in Nederland waar we eigenlijk nog nooit over hadden nagedacht”. 

 

Wat is er bereikt? 

Voor Oerlemans zit de grootste winst in het feit dat het woord biodiversiteit algemeen bekend is geworden. Vroeger leefde het beeld bij veel natuurorganisaties dat dit te moeilijk was voor het grote publiek. Datema benadrukt dat het Deltaplan erin slaagt om veel boeren in beweging te krijgen om aan de slag te gaan met BKN en groenblauwe dooradering, ook in tijden van polarisatie. Dat zegt volgens hem veel over de kracht van het netwerk. Biesmeijer herkent zich hierin. Hij benadrukt dat we niet moeten onderschatten hoe bijzonder het is dat hij het als onderzoeker normaal vindt om met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven te bellen, in het buitenlands is dat ondenkbaar. Het is niet voor niets dat het netwerk van het Deltaplan er als eerst ooit in slaagde om Europese LIFE-subsidies te ontvangen voor biodiversiteitsprojecten buiten natuurgebieden.  

 

Belangrijke adviezen tot 2030 

Het gehele panel is het erover eens dat het verspreiden van kennis en verdienmodellen onder de partijen die biodiversiteitsherstel in de praktijk te brengen de sleutel tot succes zal zijn. Daarnaast lijkengebiedsprocessen weer een centrale rol te krijgen in de recent aangekondigde kabinetsplannen. Ook daar kan het Deltaplan echt verschil maken. Biesmeijer maakt hier echter wel een kanttekening bij: “We moeten wel nog meer gaan doen om de oorzaken van biodiversiteitsverlies tegen te gaan en echte systeemverandering teweeg te brengen. We zijn uiteindelijk allemaal afhankelijk van biodiversiteit. Misschien moeten na 2030 onze naam veranderen in Samen mét Biodiversiteit” 

asset_image

 

Een vooruitblik vanuit het Ministerie van LVVN 

Anne-Geer de Groot, waarnemend MT-lid Natuur bij het ministerie van LVVN, gaf een korte reflectie op de toekomst van het Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Volgens haar ligt de kracht van het Deltaplan in het brede maatschappelijke netwerk van organisaties die zich gezamenlijk inzetten voor biodiversiteitsherstel. Daarmee vormt het een waardevolle schakel tussen beleid en praktijk.

Bijzondere aandacht ging uit naar de uitvoering van de Europese Natuurherstelverordening (NHV). Deze wordt in Nederland uitgewerkt in een Nationaal Natuurplan, waarin wordt vastgelegd welke natuurhersteldoelen Nederland moet behalen, welke maatregelen al lopen, welke aanvullende opgaven er zijn en welke acties nog nodig zijn. De eerste definitieve versie van dit plan wordt naar verwachting in september 2027 vastgesteld.

De Groot ziet ook in de toekomst een belangrijke rol voor het Deltaplan. Door samen met partners kennis te ontwikkelen en te delen, en het gesprek te organiseren tussen betrokken partijen, kan het Deltaplan bijdragen aan een breed gedragen uitvoering van de Natuurherstelverordening. 

 

In gesprek over de toekomst van bioidversiteitsherstel 

Na de presentaties volgden twee rondes rondetafelgesprekken. Onder leiding van gespreksleiders gingen deelnemers in gesprek over actuele vraagstukken rond biodiversiteitsherstel, de bijdragen die partners van het Deltaplan hieraan leveren en de rol die het Deltaplan in de toekomst kan spelen. De gesprekken boden ruimte om ervaringen uit te wisselen, kansen te verkennen en gezamenlijke uitdagingen te bespreken.

De belangrijkste inzichten en aanbevelingen uit de verschillende tafels zijn door de gespreksleiders samengevat in kernpunten. Hieronder volgt een puntsgewijze samenvatting van de gesprekken, met per thema een beschrijving van de huidige stand van zaken, positieve ontwikkelingen en de mogelijke rol van het Deltaplan. De output van de rondetafelgesprekekn is terug te vinden in de slides hieronder

 

De blik vooruit tot 2030

Ronald Hiel sloot de bijeenkomst plenair af, samen met enkele gespreksleiders die de belangrijkste inzichten uit hun sessies deelden met de aanwezigen. Eén ding is zeker: er is de afgelopen jaren veel bereikt, maar er is nog voldoende werkt te verzetten.

Aan ideeën vanuit de partnerorganisaties zal het de komende jaren in ieder geval niet liggen. Er zijn nog volop kansen en initiatieven die kunnen worden gedeeld, opgeschaald, verbeterd, verder uitgewerkt en getoetst. Juist door de gezamenlijke kennis en ervaring van de partners te blijven benutten, kunnen we gezamenlijk werken aan het ombuigen van biodiversiteitsverlies naar biodiversiteitsherstel in 2030.

 

asset_image